Ostadarra: 5.Unibertsoa

martes, 27 de noviembre de 2012

miércoles, 16 de noviembre de 2011

5. ikasgaia. Laburpena.

4. GAIA. UNIBERTSOA

EGUZKI SISTEMA

1.1 Definizioa

Eguzkiak eta haren inguruan biratzen duten astroek osatzen dute. (Planetak, planeta-nanoak eta gorputz txikiak)

1.2 Planetak

· Orbita izeneko ibilbidea egiten dute.
· Bi multzo daude:
o Barnekoakà Eguzkitik gertuen daudenak ( Merkurio, Artizarra, Lurra eta Marte)
o Kanpokoakà Eguzkitik urrunago daudenak ( Jupiter, Saturno, Urano eta Neptuno)

· Planeta batzuk sateliteak dituzte (Adibidez, Lurrarena Ilargia da)

1.3 Planeta nanoak

· Eguzkiaren inguruan biraka dabiltzaten gorputz txikiak (Adibidez, Pluton)

1.4 Eguzki sistemako gorputz txikiak

· Asteroideakà Forma irregularreko gorputz txikiak
Bi eskualdetan egon daitezkeà Ateroideen gerrikoan eta Kuiperren gerrikoan.

· Kometakà Astro izoztuak dira (Halley, adibidez)
· Izar uxoak eta meteoritoak

UNIBERTSOA

2.1 Izarrak
· Gas esfera ikaragarriak diraà Energia asko sortzen dute (Argia eta beroa)à (Eguzkia adibidez)
· Koloreaà Urdina, zuria, horia, laranja edo gorria.
· Tamainaà Tamaina ezberdinetakoak izan daitezke.
· Argitasunaà Igortzen duen energiaren araberakoa.
· Distiraà Lurretik hautematen den argia.

2.2 Konstelazioak
· Izarren multzoa da.
· Mitologiarekin zerikusia daukate.

2.3. Galaxiak
· Milaka izarren multzoa + harri zatiak+ gasa
· Motak:
o Eliptikoak
o Kiribil formakoak
o Irregularrak
· Gure eguzki sistema Esne Bidea izeneko galaxian dago.

ESPAZIOA ESPLORATZEN.

3.1 Lehen satelite artifizialak
· 1957. urtean Sputnik Ià Lehenengo satelite artifiziala

3.2 Tripulazioaren hegaldiak
· 1961. urteanà Yuri Gagarin

3.3 Ilargiaren konkista
· 1969. urteanà Neil Amstrong ilargiraà Apollo XIan

3.4 Espazioaren esplorazioa gaur egun
· Transbordadore espazialak
· Satelite artifizialak
· …